Leukemie

Symptomen

  • Bloedarmoede (vermoeidheid, kortademigheid, bleekheid)
  • Verhoogde vatbaarheid voor infecties.
  • Opgezette lever, milt en/of lymfeklieren
  • Blauwe plekken

Wat is het?

De witte bloedcellen (leukocyten) zijn belangrijk bij de afweer van het lichaam tegen infecties. Ze worden aangemaakt in het beenmerg, de lymfeklieren en de milt. Leukemie is kanker van de witte bloedcellen. Bij leukemie wordt een overmaat aan witte bloedcellen geproduceerd. Deze rijpen echter niet uit en zijn nutteloos. Er ontstaat geen gezwel, zoals bij andere kankersoorten. Wel verdringen de kankercellen de gewone beenmergcellen en doen ze organen als lymfeklieren, lever en milt opzwellen. Uitgaande van de snelheid waarmee de ziekte zich ontwikkelt onderscheiden we acute en chronische leukemie. Als leukemie in korte tijd ontstaat en klachten geeft spreken we over acute leukemie.

Symptoomcheck: Leukemie

Leukemie is kanker van de witte bloedcellen. Bij leukemie wordt een overmaat aan witte bloedcellen geproduceerd. Deze rijpen echter niet uit en zijn nutteloos. Er ontstaat geen gezwel, zoals bij andere kankers (zie kanker, algemeen). Uitgaand van de celsoort waar de kanker van uit gaat maken we onderscheid tussen lymfatische en myeloide leukemie. Uitgaande van de snelheid waarmee de ziekte zich ontwikkelt onderscheiden we acute en chronische leukemie. Als leukemie in korte tijd ontstaat en klachten geeft spreken we over acute leukemie. Als het langzaam ontstaat, in de loop van jaren, spreken we over chronische leukemie.

Symptoomcheck: Kanker

Kanker is niet een ziekte. Er bestaan vele verschillende soorten van kanker. Allemaal hebben ze hun eigen kenmerken en verschijnselen, ook ontstaan ze onder invloed van verschillende factoren (chemische stoffen, virussen, erfelijke factoren). Het gemeenschappelijke kenmerk van alle soorten van kanker is dat sommige cellen in het lichaam aan de controle ontsnappen, en zich ongeremd gaan vermenigvuldigen. Met behulp van deze symtoomcheck kunt u bepalen of een van de 10 signalen van kanker op uw situatie van toepassing zijn. Natuurlijk betekent niet elke klacht dat u kanker heeft. Er kunnen andere oorzaken zijn. Een klacht kan wel een signaal van kanker zijn. Bij twijfel: neem contact op met uw huisarts.

Hoe kom je eraan?

  • Als bij alle kankers is de oorzaak van het ontstaan van leukemie niet bekend. Wel zijn een aantal factoren bekend die de kans op het krijgen ervan vergroten: straling, contact met bepaalde chemische stoffen, leeftijd (acute leukemie is een ziekte die we vooral zien bij jongere kinderen).

Wat kunt u zelf doen?

Ga risicofactoren die de kans op leukemie vergroten zo mogelijk uit de weg. Als leukemie bij u is vastgesteld, volg dan de adviezen van uw behandelend arts.

Wat doet de dokter?

  • De diagnose leukemie is vrij eenvoudig te stellen: bij bloedonderzoek blijkt sprake van een bloedarmoede. Men vindt een overmaat van witte bloedcellen die er abnormaal uitzien. Met behulp van een beenmergpunctie kan de exacte soort van leukemie worden vastgesteld. Daarbij zuigt men met een naald wat cellen op uit het beenmerg, meestal van het borstbeen of van het bekken. Deze cellen worden vervolgens microscopisch onderzocht.
  • Chronische myeloide leukemie wordt behandeld met chemotherapie. Hiervan worden een aantal kuren gegeven. Daarbij wordt geprobeerd het aantal leukemiecellen zoveel mogelijk te beperken. Vaak kan daarmee het leven nog een aantal jaren (twee tot vijf jaar) in redelijke kwaliteit worden verlengd. Bij patiënten jonger dan 55 jaar zal men proberen een beenmergtransplantatie te doen. Principe daarvan is dat eerst alle witte bloedcellen met behulp van een chemokuur worden vernietigd, waarna beenmergcellen van een ander worden ingespoten. Deze beenmergcellen ontwikkelen zich dan tot een volwaardig beenmerg dat weer normale bloedcellen produceert. Dit is een zware behandeling. Doordat alle witte bloedcellen (ook de gezonde) worden vernietigd loopt op een gegeven moment tijdens de behandeling de vatbaarheid voor infecties sterk op. Patiënten die een dergelijke kuur krijgen worden dan ook “omgekeerd geïsoleerd” verpleegd. Dat betekent dat men hen geïsoleerd houdt zodat geen infecties van buiten met hen in cont
  • Chronische lymfatische leukemie wordt meestal niet behandeld, althans niet met chemotherapie. Vaak kan de patiënt nog vele jaren (tien jaar of langer) redelijk gezond verder leven. Soms moet tussendoor een bloedtransfusie gegeven worden. Alleen als het aantal leukemiecellen in het bloed te hoog oploopt wordt wel behandeld. Als de milt, lever of de lymfeklieren te groot worden en door hun omvang klachten geven worden deze soms bestraald. Als patiënten uiteindelijk toch aan deze vorm van leukemie overlijden is het meestal door een infectie of door de bloedarmoede. Soms ook kan in het eindstadium de ziekte overgaan in een vorm van acute leukemie die niet goed meer te behandelen is.