Ileus

Symptomen

  • Krampende, steeds heftiger buikpijn
  • Braken
  • Rommelende maag
  • Geen eetlust meer

Wat is het?

  • Normaal wordt het verterende voedsel door darmbewegingen continu voortgestuwd van het begin (maag) naar het einde (endeldarm) van het maagdarmkanaal. Die darmbewegingen noemt men peristaltiek. In bepaalde omstandigheden kan de voedselpassage stilstaan. Dan spreken we van een ileus.
  • Hoe kom je eraan?
  • Daar zijn verschillende mogelijke oorzaken voor aan te geven. Die kan men in twee hoofdgroepen indelen:
  • Obstructie ileus of mechanische ileus: de darmen is afgesloten. Bijvoorbeeld door een gezwel in de darmen of doordat een darmlis knel zit. Het volgende gebeurt dan: de darmen probeert met steeds grotere kracht het voedsel langs de vernauwing te persen. Dat veroorzaakt een aanvalsgewijze, krampende, steeds heftiger buikpijn. Stroomopwaarts van de afsluiting zet de darmen steeds verder uit en er hoopt zich vocht in op. De buik wordt daardoor dikker. U gaat braken. Naarmate de afsluiting lager in de darmen zit stinkt het braaksel meer, naar ontlasting. U produceert geen ontlasting en ook geen windjes meer. De darmen rommelt hevig. Als de klachten gevolg zijn van een groeiend gezwel, dan ontstaan ze vaak geleidelijk. Het begint met wisselende darmkramp, minder eetlust, veranderd ontlastingspatroon, opzetten van de buik. Zodra de afsluiting totaal is ontstaat het beeld als boven beschreven. Is de ileus gevolg van het afklemmen van een darmlis, dan ontstaan de klachten per acuut. De darmen kan klem komen te zitten.
  • Paralytische of verlammingsileus: de darmen zelf beweegt niet meer, er is geen peristaltiek. Dit ontstaat door een heftige prikkeling van de darm, bijvoorbeeld door een ontsteking in de buikholte (bij een buikvliesontsteking of een abces). Je ziet het ook bijna altijd na een grote buikoperatie. De buik zet op, is matig pijnlijk (tenzij misschien door de ontsteking). U bent misselijk, braakt wat. U produceert geen ontlasting of windjes. De buik is “stil”.

Symptoomcheck: Ileus

Normaal wordt het verterende voedsel door darmbewegingen continu voortgestuwd van het begin (maag) naar het einde (endeldarm) van het maagdarmkanaal. Die darmbewegingen noemt men peristaltiek. In bepaalde omstandigheden kan de voedselpassage stilstaan. Dan spreken we van een ileus.

Wat kunt u zelf doen?

Niets. Als u last hebt van u onbekende buikklachten die aanhouden, dan dient u altijd een arts te raadplegen.

Wat doet de dokter?

Aan de hand van de verschijnselen kan de arts vaak wel vaststellen dat er sprake is van een ileus. Al kan het in het begin lastig zijn, zeker als de afsluiting niet volledig is. Eenvoudige röntgenfoto”s geven vaak voldoende aanwijzingen. Bij een obstructie-ileus zal de arts de oorzaak proberen te achterhalen: hebt u in het verleden een buikoperatie ondergaan? Hebt u een breuk? Als er sprake is van een beklemde breuk die nog niet zo lang bestaat (enkele uren), dan zal de arts die proberen terug te duwen. Lukt dat, dan bent u meteen van uw klachten af. De breuk moet wel op niet al te lange termijn chirurgisch gesloten worden, om te voorkomen dat opnieuw een beklemming ontstaat. Is de oorzaak niet meteen duidelijk, dan krijgt u een infuus en een maagsonde waarmee het overmatige darmvocht wordt afgezogen. De krampen worden minder, het braken houdt op. Wordt de afsluiting veroorzaakt door een streng, dan zie je meestal dat deze na enkele dagen spontaan losschiet. Blijft de oorzaak onbekend dan wordt verder onderzoek gedaan: röntgen onderzoek van de darm, endoscopie om te zien of er sprake is van een tumor. Meestal wordt de oorzaak zo wel gevonden en kan een passende behandeling worden ingesteld. Na een buikoperatie ontwaakt u altijd met een maagsonde. Pas als de darmen weer op gang komt, na één tot enkele dagen, dan mag u voorzichtig wat gaan drinken. Geleidelijk aan wordt het dieet dan uitgebreid en dan kan de sonde worden verwijderd.