Hoge bloeddruk

Symptomen

  • Bloeddruk hoger dan 160/95 mm Hg
  • Van hoge bloeddruk merken we niets, enkele zeldzame uitzonderingen daargelaten

Wat is het?

Het hart pompt bloed door de bloedvaten. Hierdoor ontstaat druk. Tijdens het samentrekken van het hart is de bloeddruk hoger (de bovendruk) dan tijdens de rustfase van het hart (de onderdruk). We spreken van hoge bloeddruk als de bovendruk hoger is dan 160 en/of de onderdruk hoger dan 95 (mmHg = millimeter kwik). De hoogte van de bloeddruk bij dezelfde persoon is niet constant. Hij kan variëren, onder andere door spanning of inspanning, het tijdstip van de dag en de lichaamshouding. Daarom is één meting ook niet voldoende om vast te kunnen stellen of er sprake is van hoge bloeddruk. Vaak wordt het gemiddelde genomen van drie tot vijf metingen verdeeld over een aantal maanden. Met het klimmen der jaren wordt de bloeddruk bij bijna iedereen wat hoger. Bij kinderen en jonge volwassenen is een te hoge bloeddruk zeldzaam.

Symptoomcheck: Bloeddruk (hoog)

De druk in de bloedvaten (= bloeddruk) wordt veroorzaakt door de kracht van de pompwerking van het hart en mate waarin de bloedvaten zijn verwijd of vernauwd (dit bepaalt weerstand tegen bloeddoorstroming). De bloeddruk wordt -als zodanig- niet gevoeld, maar wel de eventuele gevolgen van langdurige bloeddrukverhoging (= chronische hypertensie). Op middelbare en oudere leeftijd neemt met name de bovendruk (= systolische druk) geleidelijk toe.

Hoe kom je eraan?

De hoogte van de bloeddruk wordt geregeld door een gecompliceerd samenspel van hart, bloedvaten, nieren en het hormoon- en zenuwstelsel. Bij ongeveer 90 procent van de mensen met een hoge bloeddruk is hiervoor geen lichamelijke oorzaak te vinden. Bij vijf tot tien procent is een aandoening van de nieren de veroorzaker van de hoge bloeddruk. Bij een nog kleiner percentage zijn hormoonstoornissen of bepaalde medicijnen verantwoordelijk. In sommige families komt hoge bloeddruk vaker voor. Veel zout, veel drop of veel alcohol hebben evenals een te hoog lichaamsgewicht een ongunstige invloed op de bloeddruk.

Wat kunt u zelf doen?

Hoge bloeddruk is geen ziekte maar een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Streven naar een lagere bloeddruk moet altijd gepaard gaan met het zoveel mogelijk in gunstige zin beïnvloeden van andere risicofactoren. In het kort betekent dit het nastreven van een gezonde levensstijl: het allerbeste wat u kunt doen is stoppen met roken. Daarnaast: beperkt alcohol drinken, gezond eten, zoutgebruik beperken en regelmatig bewegen.

Wat doet de dokter?

Indien de bloeddruk ondanks de bovengenoemde adviezen en na een aantal metingen toch nog te hoog blijft, is er sprake van hypertensie (hoge bloeddruk). Uw huisarts zal bloed en urine onderzoeken om de zien of er aanwijzingen kunnen worden gevonden voor een oorzaak van de hypertensie en of er andere risicofactoren voor hart- of vaatziekten aanwezig zijn. Vervolgens zal hij uw medicijnen voorschrijven. Er bestaan zeer veel medicijnen tegen hoge bloeddruk (antihypertensiva) en bijna jaarlijks komen er nieuwe bij. Uw huisarts zal in het algemeen kiezen voor medicijnen die al jarenlang bestaan. Met deze medicijnen is veel ervaring opgedaan en de bijwerkingen zijn beperkt. De bloeddruk wordt er door verlaagd en daardoor ook het risico op hart- en vaatziekten. Tot u een normale bloeddruk heeft wordt u om de paar weken gecontroleerd, daarna ieder jaar. Het kan nodig zijn u meer dan één bloeddrukverlagend medicijn voor te schrijven. In veel gevallen is het nodig levenslang bloeddrukverlagende medicijnen te blijven gebruiken. Bij een aantal huisartsen is inmiddels een praktijkondersteuner werkzaam. Deze is speciaal opgeleid voor controle en begeleiding van patiënten met hoge bloeddruk. Zij besteedt ook aandacht aan andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten zoals het cholesterolgehalte. In een enkel geval, bijvoorbeeld bij een zeer hoge bloeddruk of bij aanwijzingen voor een oorzaak van de hoge bloeddruk, zal de huisarts u verwijzen naar een specialist, meestal de internist.