Etalagebenen

Symptomen

  • Pijn of andere vervelende gevoelens in bil of benen, vooral in de kuiten
  • De pijn ontstaat meestal tijdens lopen en verdwijnt weer na een tot enkele minuten rust
  • Soms bestaat er ook al pijn in rust

Wat is het?

Een persoon met etalagebenen krijgt na enige tijd lopen pijn in de spieren van zijn been of bil. Door even stil te staan neemt de pijn weer af. Soms doet hij dat voor de etalage van een winkel, het valt dan niet zo op. Etalagebenen ontstaan wanneer de beenspieren te weinig zuurstof krijgen. Zuurstof wordt aangevoerd via het bloed in de slagaders. Bij etalagebenen zijn deze slagaders vernauwd door aderverkalking. Tijdens inspanning hebben de spieren meer zuurstof nodig, vooral tijdens sneller of tegen een helling lopen. Na enige tijd lopen ontstaan door een tekort aan doorbloeding en zuurstof pijn, krampen of een vermoeid gevoel in been of bil, meestal in de kuit, soms in beide benen tegelijk. Na een tot enkele minuten rusten verdwijnen de klachten weer. Doorlopen is weer mogelijk totdat de pijn opnieuw optreedt en weer even gerust moet worden.

Symptoomcheck: Etalagebenen

Een persoon met etalagebenen krijgt na enige tijd lopen pijn in de spieren van zijn been of bil. Door even stil te staan neemt de pijn weer af. Soms doet hij dat voor de etalage van een winkel, het valt dan niet zo op. Vandaar de naam: etalagebenen. Etalagebenen ontstaan wanneer de beenspieren te weinig zuurstof krijgen. Zuurstof wordt aangevoerd via het bloed in de slagaders. Bij etalagebenen zijn deze slagaders vernauwd door aderverkalking (atherosclerose). Tijdens inspanning hebben de spieren meer zuurstof nodig, vooral tijdens sneller of tegen een helling lopen. Na enige tijd lopen ontstaan door een tekort aan doorbloeding en zuurstof pijn, krampen of een vermoeid gevoel in been of bil, meestal in de kuit, soms in beide benen tegelijk. Na een tot enkele minuten rusten verdwijnen de klachten weer. Doorlopen is weer mogelijk totdat de pijn opnieuw optreedt en weer even gerust moet worden. Bij een ernstige vernauwing treden de klachten al op na korte tijd lopen of ontstaan zelfs al in rust, vooral tijdens liggen. De pijn kan dan zeer heftig zijn. Door te gaan zitten met de benen omlaag neemt de pijn dan meestal weer wat af. Naast pijn en krampen kunnen ook andere symptomen van een verminderde doorbloeding aanwezig zijn zoals koude voeten, nagelveranderingen, afnemende haargroei op tenen of onderbenen en slecht genezende wondjes.

Hoe kom je eraan?

Etalagebenen ontstaan door een verminderde doorbloeding van de benen ten gevolge van aderverkalking. Het proces van aderverkalking begint al op jonge leeftijd, vanaf het 20ste levensjaar. De belangrijkste risicofactor voor het ontstaan van etalagebenen is roken. Andere belangrijke risicofactoren zijn hoge bloeddruk en suikerziekte. Ook erfelijkheid speelt een rol. Sommige medicijnen kunnen de klachten van etalagebenen versterken.

Wat kunt u zelf doen?

Stop met roken en meet uzelf een gezonde leefstijl aan. Zorg voor een gezond eetpatroon. Als u daar vragen over heeft raadpleeg dan uw arts of de diëtiste. Daarnaast is vooral bij etalagebenen looptraining zeer belangrijk. Door vaak, liefst dagelijks en minimaal drie tot zes maanden achtereen, te wandelen kan de bloedtoevoer naar de benen verbeteren. Wandel door tot de klachten optreden, liefst nog tien stappen verder, rust daarna uit tot de klachten weer zijn verdwenen en wandel weer door, in totaal vijftien tot dertig minuten en dat driemaal per dag. Na enige weken tot maanden zal uw loopafstand gaan toenemen. Ook na deze trainingsperiode van zes maanden is het verstandig veel te blijven wandelen! Heeft u overgewicht, probeer dan af te vallen. Minder gewicht betekent dat uw spieren minder energie en zuurstof nodig hebben. Ook de aderverkalking wordt erdoor afgeremd. Matig alcoholgebruik lijkt gunstig te zijn tegen bloedvatvernauwing. Maar zodra u meer dan twee glazen wijn of sterke drank per dag gebruikt, werkt het weer averechts. Door de verminderde doorbloeding van uw benen en voeten kunt uw last krijgen van slecht genezende wondjes. Zorg daarom voor een goede verzorging van uw voeten, pas op voor knellende kousen en niet goed zittende schoenen.

Wat doet de dokter?

Er bestaat een klein aantal medicijnen dat invloed heeft op de doorstroming van het bloed in de beschadigde bloedvaten. Indien andere maatregelen niet helpen of mogelijk zijn is met deze medicijnen een proefbehandeling te overwegen. Indien de klachten ernstig zijn, ondanks looptraining toch toenemen, er pijn in rust ontstaat of ernstige huidafwijkingen (zoals zweren of een zwarte verkleuring) dreigen te ontstaan zal de huisarts u verwijzen naar de (vaat)chirurg. Op grond van zijn onderzoek kan voor de beste behandeling worden gekozen. Steeds vaker wordt daarbij gebruik gemaakt van de dotterprocedure: via een katheter in de lies wordt een ballonnetje naar de vernauwing opgevoerd en vervolgens opgeblazen. Een tweede mogelijkheid is een chirurgische ingreep: de bypassoperatie, waarbij met een eigen ader of een kunststof bloedvat een omleiding wordt gemaakt langs de vernauwing. Indien dat allemaal niet meer mogelijk is en tenen, voet of benen bedreigd worden met afsterven is de enige nog resterende mogelijkheid een amputatie van het bedreigde deel van het been.