Bloedarmoede

Symptomen

  • Bleekheid.
  • Kortademigheid bij inspanning.
  • Duizeligheid.
  • Hartkloppingen

Wat is het?

Anemie betekent een te laag gehalte aan rode bloedkleurstof (hemoglobine) in het bloed. Hemoglobine zorgt voor het transport van zuurstof door het lichaam. In de longen bindt het zuurstof aan zich en in de weefsels geeft het de zuurstof weer af aan de cellen. In de kern van het hemoglobinemolecuul zitten ijzermoleculen die een belangrijke rol spelen bij het binden van de zuurstof. Hemoglobine bevindt zich in de rode bloedcellen. Deze worden geproduceerd in het beenmerg. Vooral in het bekken, de wervels en de ribben. Rode bloedcellen hebben een beperkte levensduur: na gemiddeld drie maanden worden ze afgebroken in de lever en de milt. De afbraakstoffen worden door de lever als gal uitgescheiden naar de darm. Het ijzer uit het hemoglobine wordt echter bewaard en opnieuw gebruikt bij de aanmaak van nieuwe rode bloedcellen. Het hemoglobinegehalte is niet bij iedereen gelijk. Bij vrouwen ligt het lager dan bij mannen. Bij kleine kinderen is het vaak wat lager, in de zwangerschap ook. Het is het hemoglobine dat het bloed zijn rode kleur geeft. Iemand met weinig hemoglobine heeft weinig rode bloedkleurstof en is dus bleek. Als de bloedarmoede geleidelijk ontstaat kan een mens zonder veel klachten nog lang goed functioneren.

Symptoomcheck: Bloedarmoede

Anemie betekent een te laag gehalte aan rode bloedkleurstof (hemoglobine) in het bloed. Hemoglobine zorgt voor het transport van zuurstof door het lichaam. In de longen bindt het zuurstof aan zich, en in de weefsels geeft het de zuurstof weer af aan de cellen. In de kern van het hemoglobinemolecuul zitten ijzermoleculen die een belangrijke rol spelen bij het binden van de zuurstof. Hemoglobine bevindt zich in de rode bloedcellen. Deze worden geproduceerd in het beenmerg. Vooral in het bekken, de wervels en de ribben. Rode bloedcellen hebben een beperkte levensduur: na gemiddeld 3 maanden worden ze afgebroken in de lever en de milt. De afbraakstoffen worden door de lever als gal uitgescheiden naar de darm. Het ijzer uit het hemoglobine wordt echter bewaard en opnieuw gebruikt bij de aanmaak van nieuwe rode bloedcellen. Het hemoglobinegehalte is niet bij iedereen gelijk. Bij vrouwen ligt het tussen de 7.5 en 10 mmol/liter, bij mannen tussen de 8 en 11. Bij kleine kinderen is het vaak wat lager, in de zwangerschap ook.

Hoe kom je eraan?

Er zijn veel mogelijke oorzaken voor bloedarmoede. IJzergebrek is de bekendste en komt ook het meeste voor. Als er in het lichaam onvoldoende ijzer beschikbaar is kan er niet voldoende hemoglobine worden aangemaakt en ontstaat bloedarmoede. IJzergebrek kan ontstaan doordat onvoldoende ijzer wordt opgenomen door een onvolwaardige voeding. Vaker echter door bloedverlies. Meestal is er sprake van een heel geleidelijk bloedverlies. Vrouwen hebben in hun vruchtbare levensfase iedere maand wat bloedverlies. Er kan continu een gering bloedverlies plaatsvinden vanuit het maagdarmkanaal. Het bloedverlies kan ook plaatsvinden tijdens een operatie of bij een bevalling. Ook uit een maagzweer kan een heftige bloeding ontstaan als daarin een groot bloedvat wordt aangetast. Behalve tekort aan ijzer kan ook tekort aan vitamines bloedarmoede veroorzaken. Dan zijn er nog een aantal aandoeningen die bloedarmoede tot gevolg hebben: reuma, chronische nierziekten, leukemie en een aantal erfelijke aandoeningen. De laatste, maar niet onbelangrijkste groep van veroorzakers van bloedarmoede zijn bijwerkingen van sommige medicijnen.

Wat kunt u zelf doen?

Het belangrijkste wat u zelf kunt doen is te zorgen voor een volwaardig dieet. Dat houdt in dat u gevarieerd eet, voldoende vezels gebruikt in de vorm van groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Schuw dierlijke producten niet, maar beperk u ook daarin: 100 gram vlees per dag is voldoende.

Wat doet de dokter?

Vermoedt u aan bloedarmoede te lijden, raadpleeg dan uw arts. Met een simpel vingerprikje kan hij vaststellen of er inderdaad sprake van is. Zo ja, dan zal hij met u nagaan wat de oorzaak daarvan zou kunnen zijn: eet u wel goed? Zijn er maagdarmproblemen? Is de menstruatie erg hevig? Het verdere beleid van de arts is afhankelijk van de ernst van de bloedarmoede en van wie tegenover hem zit. Dat kan variëren van het voorschrijven van ijzertabletten en voedingssupplementen (vitamine B12 en/of foliumzuur) tot bloedtransfusies en ziekenhuisopname.